29/01/2026
Older generationတွေက ဒီခေတ်လူတွေ အရမ်းနွဲ့ပြီး
Sensitive ဖြစ်လွန်းကြတယ် ထင်ကြလိမ့်မယ်။ အမှန်က
ခေတ်က ဆတ်ဆတ်ထိမခံ ဖြစ်တာမဟုတ်ဘူးဗျ…
လူ့ယဉ်ကျေးမှုက ပိုပြီး အဆင့်မြင့် refined လာတာ
အရင်ခေတ်တစ်ခုက “ချစ်လို့စတာ၊ စေတနာနဲ့၊ ရင်းနှီးလို့”
စတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေနဲ့ personal space ကဘာမှန်းမသိကျူးကျော်တတ်ကြတာများတယ်
ခေတ်အလိုက်ပြောင်းလဲပြီး adaptလုပ်ရမှာတွေရှိတယ်
ဒီအချက်တွေကို ယနေ့ ခေတ်ထဲ သတိထားဖို့လိုတယ်…..
၁။ Body shaming
လမ်းမှာတွေ့ရင် “ဝလာတယ်နော် ပိန်လာတယ် မဲသွားတယ်”
စတာတွေက တစ်ခေတ်ကတော့ နှုတ်ဆက်စကားလိုဘဲ။
ခုခေတ်မှာ ဒါက တအားရိုင်းတာ
သူတပါးရဲ့ self-esteem ကျစေတဲ့ဟာ မမေးရပါဘူး
၂။ personal အရမ်းဆန်တဲ့မေးခွန်းတွေ
“ဘယ်တော့ကျောင်းပြီးမလဲ၊ ဘယ်တော့ အိမ်ထောင်ပြုမလဲလစာ ဘယ်လောက်လဲ” ဘာမေးခွန်းဘဲဖြစ်ဖြစ် ဆက်ဆံရေး တစ်ခုရှိရင်တောင် တဖက်သားကို ဖိအားဖြစ်စေတဲ့
ဖြေရခက်တဲ့ မေးခွန်းတွေ မမေးရဘူး
၃။ Age discrimination
ရုပ်ရှည်နှင့် အသက်ကို တမင်နှိမ်ပြီး ခွဲခြားခေါ်ကြတာ
ကိုယ့်ရုပ်ရည်က ပျိုပျို ရင့်ရင့် အသက်ပေါ်မူတည်ပြီး
ခေါ်ရတဲ့အသုံးအနှုန်းတွေရှိတယ်
၂၀ကျော်ကစ ၄၀လောက်ထိဆို အကို အမ။
၅၀ကျော်ဆို ဦးလေး အဒေါ် ပေါ့… အရင်ခေတ်ကတော့ ၃၀ကျော်ဆို အဒေါ် ဖြစ်ချင်ဖြစ် ၃၀ရုပ်ပေါက်လိမ့်မယ်
ဒီခေတ်မှာ မရတော့ဘူးဗျ။ ပြင်ကြ ဆင်ကြနဲ့
၄၀ကျော်တောင်၂၀၊ ၃၀လို့ ထင်ရ ပိုပိုနုလာကြတယ်။
၄။ ကလေးဆိုတာ public property မဟုတ်ပါ
ကလေးပဲဟာ… ချစ်လို့ဆိုပြီး စတဲ့ခေတ်ကုန်ပါပြီ
ကလေးလည်း သူ့ခန္ဓာကိုယ် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိတယ်။ စနောက်ပြီး
ပါးဆွဲ၊ နှာခေါင်းဆွဲ၊ မဟုတ်တာလိုက်ထိရင် child abuseပဲ
ကလေးကို မလေးစားတတ်ရင် လူကြီးမပီသပါဘူး
၅။ Mental health is not a joke
တယောက်ယောက်က စိတ်ဓာတ်ကျနေတယ်ဆိုရင်
ဘာတွေစိတ်ဓာတ်ကျနေတာလဲ၊ Dramaတွေခင်းမနေနဲ့
ရူးနေတာလား စသဖြင့် စိတ်ကျန်းမာရေးကို လှောင်တာက
ခုခေတ်မှာ လက်မခံကြတော့ဘူး
စိတ်မကျန်းမာတာက trauma တွေ၊ ပတ်ဝန်းကျင် နှင့်အတွေ့အကြုံတွေ ဒါတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တယ်။ မတူနိုင်တာမို့
သွား ဝေဖန်လို့မရဘူး
၆။ victim blaming
ခုခေတ်ကြီးမှာ ဒီလိုလူတွေအများကြီးရှိသေးတယ်
လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာအနှောင့်အယှက်ခံရတာဖြစ်ဖြစ်၊ အကြမ်းဖက်ခံရတာတွေဆို သူက ဘယ်လိုဝတ်ထားလို့
စသဖြင့် ခံရသူဘက် အပြစ်ရှာကြံပြီး ပြောတတ်ကြတယ်
၇။ Gender ခွဲခြားတာ
LGBTQတွေမှာ ခေါ်တဲ့အသုံးအနှုန်းတွေ ရှိကြလိမ့်မယ်
ကျတော်ဆို supportပေးပါတယ်။ ဘာ gender မို့
မခွဲခြားဘူး။ ဒါပေမယ့် straight မို့ လာကြိုက်ရင်တော့
ငြင်းမှာဘဲဗျ။ ဒါက personal preference ပိုင်း
Boundary ရှိတယ်။
ဥပမာ နွဲ့နှောင်းနေတဲ့ LGBT တစ်ယောက်ကို မင်းက
ယောကျ်ားမဟုတ်ဘူးလားကွာဆိုပြီးတော့ သွားမပြောနဲ့ဗျ မိန်းကလေးတွေလည်း အဲ့အတိုင်းဘဲ မိန်းကလေးချင်း စိတ်ဝင်စားတာရှိလိမ့်မယ်။ ဒါက သူ့ခံယူချက်၊ သူ့ဟော်မှုန်းသက်ရောက်မှုတွေ အတွေ့အကြုံ ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ဆိုင်တယ်
ဒါကို သွား ဝေဖန်လို့မရဘူးဗျ။ မိန်းကလေးမို့ ဘာမလုပ်နဲ့
ယောကျ်ားလေးမို့ မငိုနဲ့။ စိတ်ဓာတ်မကျနဲ့ ပြောမရဘူး
ဒါက gender roleနဲ့ ပိတ်လှောင်ပြီး ခွဲခြားတာပဲ
၈။ Phobiaတွေ ကြောက်တတ်တဲ့ အရာတွေ
စတာတွေက limit ရှိတယ် limit လွန်ရင် အသက်ဆုံးတဲ့အထိ
ဖြစ်နိုင်တယ်။ Phobia ဆိုတာ စရမယ့် ထဲမပါဘူး
ပိုးဟပ်ကြောက်တာ အမြင့်ကြောက်တာမျိုးတွေပေါ့
ဒီဘက်ခေတ် လူနေမှုပုံစံက mutual respect နဲ့သွားတာ
Consentတွေပေါ် အခြေခံပြီး ဖြစ်လာကြတာ။
စေတနာ၊အချစ်၊ ဘာခေါင်းစဉ်ကြောင့်ဖြစ်ဖြစ်
“ငါ ဒီလိုပြောလို့သူ ဘယ်လိုခံစားရမလဲဆိုတာရယ် Privacyရယ်” အရင်စဉ်းစားရတဲ့ခေတ်ပါ
မူရင်း credit - Aung Simphony
