Giełdon, Gełdon & Giełdoń

Home
Giełdon, Gełdon & Giełdoń

Call Contact the business

Strona dla członków i sympatyków rodziny Giełdonów, Gełdonów, Giełdoniów. Jesteśmy jedną rodziną!

13/08/2026

Dlaczego jesteśmy Giełdonami, a nie Cołdanami? Część 1/3

🏰Treść przywileju, o którym wspominaliśmy, przetrwała do naszych czasów aż w pięciu egzemplarzach. Dwa z nich to edycja pierwotna: akt nadania z 1339 r.; trzy pozostałe są zapisem odnawiającym lenno i są datowane na 1427 r.

🏰Z dopisków dodanych do późniejszej edycji Dowiadujemy się, że pierwotny akt znajdujący się w Tucholi przepadł w pożarze miasta. Dwaj uprawnieni dziedzice stawili się przed wielkim mistrzem krzyżackim Pawłem Rusdorfem, by otrzymać świadectwo swojej własności. Byli to dwaj kuzyni: Mikołaj z Ogorzelin oraz Henryk z Lubierzyna - obydwaj to potomkowie Dziołdana.

🏰To właśnie Henryk był przodkiem tych, którzy później osiedlili się nad jeziorem Trzemeszno, w dobrze nam znanej wiosce Giełdon.

07/08/2026

Czy Dziołdan miał swój herb?

👑Na podstawie udzielonego przez krzyżaków prawa, nasz przodek zobowiązany był do tzw. Platendienst, czyli służby wojskowej w zbroi lekkiej. W związku z tym, jak każdy ówczesny rycerz, nosił hełm i tarczę. Te elementy uzbrojenia były jego znakiem rozpoznawczym, a także świadczyły o przynależności rodowej.

👑Jedynym znanym przedstawieniem graficznym herbu przynależnego do domu cołdańskiego jest przedruk zamieszczony w opracowaniu heraldycznym Stanisława Dziadulewicza, poświęconym mało znanym herbem szlachty pomorskiej - "Rekognicjarz poborowy powiatu tucholskiego z 1570 r.". Na kwicie poboru królewskiej daniny właściciel Cołdanek, Kacper Soldan-Czołdański odcisnął pieczęć ze swoimi inicjałami i wizerunkiem baraniej głowy. Taki znak widoczny był zapewne wcześniej na tarczy Dziołdana.

👑Powyższe opracowanie ma dziś dla naszej rodziny bezcenną wartość historyczną, gdyż oryginały dokumentów i znajdujące się na nich pieczęcie zostały celowo spalone przez hitlerowców w trakcie powstania 1944 r. wraz z całym zasobem warszawskiego Archiwum Głównego.

05/08/2026

Dwór w Cołdankach

🌟Pamiątką po rycerskiej przeszłości jest dwór w Cołdankach. Pięknie położony, wpośród pól, otoczony starodrzewem.

🌟Przez około 230 lat dwór ten pozostawał siedzibą rodziny Cołdańskich (alias Soldan, Czołdan), rzecz jasna, wywodzącej się od Dziołdana. Następnie poprzez małżeństwo Zofii Cołdańskiej z Grzegorzem Wolszlegerem (ok. 1570 r.) przeszedł w ręce rodziny Wolszlegerów, pozostając w ich władaniu aż do wybuchu II wojny światowej. Takie przeniesienie własności było możliwe dzięki lokacji na prawie chełmińskim, które umożliwiało dziedziczenie kobietom.

🌟Ostatnia dziedziczka, Zofia Marianna Wolszleger (zm. 1924) została pochowana w Cołdankach , przy kapliczce. Jej mąż Adam Wolszleger, polski działacz niepodległościowy, został uwięziony przez hitlerowców po inwazji w 1939 r. i zmarł w obozie w Potulicach w 1943 r.

🌟Przywilej z 1339 r. miał zatem skutki prawne przez okrągłe 600 lat, aż do momentu wysiedlenia spadkobierców w 1939 r.

03/08/2026

Dziedzic pruski? A może sułtan turecki?

Za pruskim pochodzeniem nazwy-toponimu Giełdon opowiedział się prof. Gerard Labuda. W krzyżackich dokumentach dotyczących komturii tucholskiej XIV-XV w. znajduje się wzmianka o istnieniu miejscowości Goldyn Damerow Dziołdanowa Dąbrówka. Badacz historii Kosznajderii, ks. Joseph Rink stwierdził jednoznacznie, że Goldyn to po prostu pruskie imię.

Tymczasem w tych samych niemiecko-łacińskich źródłach znajduje się równolegle wymieniona nazwa Soldan. W obydwu tych językach słowo to było często używane w kontekście kultury muzułmańskiej.
Do dziś w Niemczech żyją potomkowie ochrzczonego Turka z XIV w., ktorzy noszą nazwisko Soldan!

Soldan lub Soldanus oznaczał: sułtana, Saladyna, a nawet... niejakiego Dżelal al-Dina - tureckiego chana, który poprowadził swe wojska u boku Jagiełły przeciwko krzyżakom pod Grunwaldem.

Być może chan Złotej Ordy jest naszym przodkiem?

01/08/2026

Ostatni poganin - pierwszy chrześcijanin?

Nie wiemy, kiedy Dziołdan przyszedł na świat. Być może urodził się jako poganin w dalekich Prusach? Już w dorosłości imiennie wyszczególniony został we wspomnianym przywileju z 29. lipca 1339 r., ale wzmiankowany jest także jako świadek aktu lokacyjnego z 1350 r. dla wsi Jęczniki Wielkie. Wówczas nazwano go "Soldanus de Mosnitz" = Dziołdan z Moszczenicy. Leżąca w pół drogi między Cołdankami a Jącznikami, Moszczenica była już w 1. poł. XIV w. wsią parafialną, a lokalny kościół zapewne powstawał siłami miejscowej ludności.

W zbiorze przywilejów komturii człuchowskiej odnajdujemy nadania wystawione na rzecz synów naszego praprzodka:
👶Nicolaus Soldans (Mikołaj Dziołdan) osiedlił się w 1356 r. na 24 włókach w Skowarnkach, a w kolejnym roku kupił tam jezioro.
👶Tytze Grelle (Dyderyk Piękny) w 1357 r. przejął prawnie po ojcu dobra cołdańskie, które już wtedy powiększyły się o dodatkowe 12 mórg.

Te dokumenty stanowią bez wątpliwości świadectwo podziału schedy po Dziołdanie. Zwracają uwagę chrześcijańskie imiona, spośród których "Dyderyk" wydaje się być nadane na cześć dobrodzieja Dziołdana, komtura tucholskiego Dyderyka von Lichtenhain.

🪦⚰️Dziołdan zmarł zatem pomiędzy 1350 a 1356 rokiem (zapewne bliżej tej późniejszej daty). Pochowano go w poświęconej ziemi, a więc przy kościele parafialnym w Moszczenicy.🕯️

O jego żonie nie wiemy nic, ale zapewne również spoczywa ona w tym samym miejscu.🕯️

30/07/2026

Kim był Dziołdan?

Imię naszego praprzodka nie jest ani słowiańskie, ani germańskie. Skąd zatem pochodził nasz protoplasta? Bardzo prawdopodobne, że był to przybysz z Prus, czyli dawnej krainy nadbałtyckiej rozciągającej się od wschodniego brzegu Wisły aż po Królewiec. Zamieszkujący ją naród posługiwał się językiem podobnym do litewskiego. Prusowie to nie byli Niemcy! Oni zostali zniemczeni!

Krzyżacy chętnie przesiedlali Prusów w celu ich pacyfikacji i podboju ich ziem. Za służbę na rzecz państwa zakonnego można było uniknąć śmierci, poniewierki i biedy, a nawet otrzymać kawał ziemi: na przykład dwanaście włók pod Chojnicami, gdzie wokół sami słowianie, w zamkach zaryglowani niemieccy zakonnicy, a wpośród nich Dziołdan z grupką domowników...

Address

Giełdon, Pow. Chojnice

89-632

Telephone

+48782629111

Website

facebook.com

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Giełdon, Gełdon & Giełdoń posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Giełdon, Gełdon & Giełdoń:

Want your business to be the top-listed interior service?

Country:

City: