12/12/2024
English below:
Có rất nhiều câu chuyện xung quanh quả Còn của người Thái
Trò chơi ném Còn của người Thái ở Tây Bắc không chỉ là môn thể thao trong ngày hội mà còn thể hiện khát vọng phồn thực, khát vọng làm mẹ của người phụ nữ.
Trò chơi Vua Hùng ban tặng
Truyền thuyết của người Thái ở Mường Thanh (Điện Biên) kể rằng, ngày xưa, nhân năm được mùa, mưa thuận gió hòa, vua Hùng đóng đô ở Phú Thọ đã mời các bộ tộc, bộ lạc về tổ chức lễ hội. Các tộc người như Mường, Kinh, cùng các bộ lạc như Lạc Việt, Nam Việt… về rất đông để dự hội.
Chỉ riêng người Thái ở Tây Bắc về có hai người. Vua Hùng buồn rầu bảo rằng, người Thái sống trên núi, ít người, đất rộng, Vua liền ban cho người Thái trò chơi ném Còn để con người nhanh chóng sinh sôi, phát triển. Cũng từ đó, trò ném Còn được người Thái chơi từ ngày này sang tháng khác, trong các lễ hội của cộng đồng.
Người Thái có một niềm tin chắc nịch, trò chơi Vua Hùng ban cho rất linh thiêng. Bởi kể từ khi đó, người Thái đã sinh sôi phát triển trở thành tộc người có dân số lớn nhất vùng Tây Bắc. Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019, người Thái ở Việt Nam có dân số 1.820.950 người, là dân tộc có dân số đứng thứ 3 tại Việt Nam, có mặt trên tất cả 63 tỉnh, thành phố.
Ước mong được mùa, ấm no, hạnh phúc
Trong tất cả các lễ hội, ngày Tết của người Thái ở Tây Bắc, bên cạnh phần lễ là các nghi thức, nghi lễ thuộc về tâm linh thì phần hội không thể thiếu trò chơi ném Còn do những người phụ nữ đảm trách.
Để chuẩn bị cho ngày hội ném Còn, các cô gái dân tộc Thái đã chuẩn bị khâu quả Còn trước đó vài tháng. Quả Còn to bằng quả cam lớn, có hình tròn, được khâu theo múi với hoa văn nhiều màu sắc, ghép nối vào nhau có ý nghĩa tượng trưng cho sự phong phú của vũ trụ. Bên trong quả Còn được nhồi các loại hạt như hạt thóc, hạt bông, hạt vừng, hạt cải, hạt đỗ... thể hiện khát vọng sinh tồn, sinh sôi, nảy nở vượt lên trên bầu trời tự do, thể hiện mong ước được mùa, cuộc sống ấm no, đủ đầy, hạnh phúc.
---
The Game Bestowed by King Hùng
According to the legends of the Thái people in Mường Thanh (Điện Biên), long ago, during a year of bountiful harvests with favorable weather, King Hùng, who ruled from his capital in Phú Thọ, invited various tribes and ethnic groups to gather for a grand festival. Numerous groups, including the Mường, Kinh, as well as tribes like the Lạc Việt and Nam Việt, came in large numbers to participate.
However, from the Thái people of the Northwest, only two individuals attended. Saddened by this, King Hùng remarked that the Thái lived in the mountains, were few in number, and occupied vast lands. To help the Thái people multiply and thrive, the King bestowed upon them the game of ném Còn (throwing Còn). From that time onwards, the Thái people began playing ném Còn year-round during their community festivals.
The Thái hold an unwavering belief in the sacredness of this game gifted by King Hùng. Since then, the Thái people have grown and flourished, becoming the largest ethnic group in the Northwest region. According to the 2019 Population and Housing Census, the Thái population in Vietnam stands at 1,820,950, making them the third-largest ethnic group in the country, present across all 63 provinces and cities.
A Wish for Abundance, Prosperity, and Happiness
In every festival and New Year celebration of the Thái people in the Northwest, alongside ceremonial rituals and spiritual practices, the festival portion always features the game of ném Còn, which is primarily led by women.
To prepare for the ném Còn festival, Thái women start sewing the Còn balls months in advance. Each Còn ball is about the size of a large orange, spherical in shape, stitched into segments with colorful patterns symbolizing the richness of the universe. Inside, the ball is filled with seeds such as rice, cotton, sesame, mustard, and beans, symbolizing the aspiration for survival, growth, and prosperity. When thrown into the open sky, the Còn ball represents the Thái people's wish for bountiful harvests, a life of abundance, and happiness.
