25/08/2026
🪡 Ndonjëherë shohim një veshje tradicionale dhe mendojmë se shohim thjesht një kostum, disa ngjyra, disa qëndisje…
Por pas saj mund të fshihen muaj kërkimi, orë të pafundme pune dhe një përgjegjësi e madhe: të mos ndryshosh atë që koha na ka lënë.
Kjo veshje është një prej punëve për të cilat jam konsultuar me etnografë , studiues e specialistë të fushës dhe që është vlerësuar nga ata si pothuajse origjinale, për mënyrën se si janë respektuar forma, prerja, ngjyrat dhe motivet e saj.
Por fjala “pothuajse” është po aq e rëndësishme sa fjala “origjinale”.
Sepse unë nuk kam në duar materialet që kanë përdorur mjeshtrit 100 apo 150 vjet më parë. Nuk kam të njëjtat kadife, të njëjtat fije, të njëjtat pëlhura e zbukurime.
Kam atë që mund të gjendet sot.
Dhe pikërisht këtu fillon sfida: të përdorësh materialet e së sotmes, pa tradhtuar pamjen dhe shpirtin e së djeshmes.
Të studiosh fotografitë e vjetra.
Të deshifrosh motivet.
Të respektosh ngjyrat sipas moshës dhe krahinës.
Të ruash prerjen.
Të mos shtosh e të mos heqësh sipas dëshirës.
Të kërkosh atë që nuk gjendet më lehtë.
Kjo është arsyeja pse një veshje e tillë nuk mund të gjykohet vetëm nga ajo që shohim në një fotografi.
Sepse fotografia tregon rezultatin.
Por nuk tregon sakrificën që fshihet pas tij.
Unë nuk pretendoj të rikthej të shkuarën me materialet e së shkuarës.
Përpiqem të bëj më të mirën me atë që kemi sot, duke respektuar sa më besnikërisht atë që na ka mbetur nga dje.
Sepse puna me trashëgiminë nuk është thjesht të krijosh diçka të bukur.
Është të ruash diçka që nesër mund të mos ekzistojë më.
