28/05/2026
Trudno, by nie szukać w Pradze miejsc, do których chodził dzielny wojak Szwejk (Švejk). Jest przecież on ucieleśnieniem cech typowego Czecha. Jaroslav Hašek przedstawił bohatera swoich książek jako miłośnika piwa i kaszanki oraz wesołego patrona, który w praskich piwiarniach czuje się jak w domu. Wiele lokali, które odwiedził Szwejk (a raczej jego twórca), już zniknęło, ale niektóre w Pradze działają do dzisiaj. U Kalicha, U Fleků, U Jelínků, U Pinkasů, U Špirku, U Vojevodů, U Slovanské Lípy, U Bansethů, Montmartre... Każdy, kto odwiedzi Pragę, napotka na ślad sprytnego, naiwnego, dobroducha. Švejk, nie jest tylko postacią literacką. Ucieleśnia czeski styl życia, humor i odwagę stawiania czoła niekorzystnym wydarzeniom. Od wydania pierwszej części powieści Jaroslava Haška, minęło ponad sto lat. Tą antywojenną powieść, opartą na doświadczeniach autora i jego kompanów od piwa przetłumaczono na 57 języków. Nic dziwnego, że Švejk jest tak znany. Knajpky przez te lata wiele się zmieniły, chociaż są i takie, które działają nieprzerwania i zaszły tam jedynie kosmetyczne remonty. Mało, które grają wizerunkiem Szwejka, znanego z rysunków Josefa Lady. Te, które wykorzystują nazwę i wizerunek, najczęściej ze Szwejkiem mają najmniej wspólnego. W restauracji u Bansethů w dzielnicy Nusle (ul. Táborská 389/49) znajduje się stół czekający na pisarza i kącik poświęcony Haškovi, który w swojej powieści wspominał gospodę jak i samego jej właściciela Aloisa Banseta. Chociaż te wspomnienia nie były najmilsze bo dotyczyły powrotu Szwejka z gospody do domu i zazwyczaj bitki jakie dostawał dzielny wojak, czy historii pana Haubera, który do domu wrócił z nożem w plecach (następnego dnia żona Haubera już kroiła tym nożem mięso na gulasz). Ten lokal nadal pozostaje w rodzinie gospodarza wspominanego przez Haska, szczyci się certyfikatem, za dbanie o jakość serwowanego piwa i znakomitą kuchnią, w tym nadziewaną kaczką. Rodzina prowadzi także sąsiedni lokal i minibrowar Bašta, w którym serwuje własne piwo.
Najsłynniejszą gospodą związaną ze Szwejkiem jest U Kalicha. To restauracja w Pradze, która jest bardzo związana z dziełem literackim Jaroslava Haška. On sam tu przebywał bardzo często. Autor powieści urodził się na praskim Nowym Mieście. Tu spotykał się z kolegami. Słowami Szwejka mówił, że "Znajdziesz mnie codziennie u Kalicha, od szóstej wieczorem. Tu się rozpoczyna historia Szwejka. Sama restauracja przeszła duże zmiany, a właściciel starał się odciąć od historii. Obecnie coraz częściej wykorzystuje wizerunek Szwejka i stara się przyciągnąć na nowo turystów. Czasem lokal jest pełny, jednak bywa i tak, że jest zupełnie pusty, być może przez to, że jest dość drogi. Lokal znajduje się na ulicy Na Bojišti 12.
Najbardziej znaną gospodą, która pojawia się w powieści, jest browar U Fleků. Poza restauracja dział i działa tu także kabaret. W książce można przeczytać m.in.: „Czy tam jeszcze mieszka, tego nie wiem,” odpowiedział Švejk, „ale wtedy w 1908 roku tam mieszkał. Cudownie oprawiał książki, ale zajmowało to dużo czasu, ponieważ najpierw musiał je przeczytać i według zawartości je oprawiał. Żeby nie zapomnieć, codziennie siedział u Fleků i opowiadał zawartość wszystkich książek.” Browar działał tu już od 1499 roku. Od 1843 roku warzy się tu ciemne piwo Flekovský tmavý 13° ležák. Od około 100 lat warzy się również piwo jasne (oba z przerwą w latach gdy właścicielem było państwo, które zwróciło majątek rodzinie Brtníkových w 1991 r. Lokal mieści się przy ul. Křemencova 11.
Kolejnym lokalem, w którym można było spotkać Haska, jest Restaurace U Pinkasů. To jeden z najstarszych i najbardziej znanych lokali w Pradze, którego historia sięga 1843 roku. Jakub Pinkas, krawiec szyjący m.in. szaty duchowne dla klasztoru franciszkańskiego, dowiedział się o nowym piwie, które właśnie zaczęto warzyć w Browarze Miejskim w Pilźnie. Umawił się ze przyjacielem, woźnicą Martinem Salzmannem, który 8 kwietnia 1843 roku przywiózł mu dwa wiadra tego nowego pilzneńskiego piwa. Piwo było warzone nową metodą, dolnego fermentowania. Piwo smakowało tak Pinkasowi jak innym, więc założył gospodę, w któej jako pierwszej w Pradze polewano piwo z Pilzna. Lokal stał się miejscem odwiedzin znanych osoboistości, wśród których nie brakowało znanych przedwojennych aktorów, polityków z prezydentem T.G. Masarykiem na czele. W nowszych czasach chodził tu także na piwko inny czeski pisarz Bohumil Hrabal. Lokal mieści się przy Jungmannovo nám. 15/16. Ogródek letni mieści się Między budynkiem restauracji a klasztorem franciszkańskim kościoła Matki Bożej Śnieżnej.
Hašek chętnie siedział w małej knajpce U Kamenáče, na Žižkově. Również tam często pisał przygody Szwejka Švejka. Dzisiaj już lokal nie istnieje. Podobnie jak “Černý pivovar" na Karlově náměstí. O istnieniu lokalu przypomina tablica na budynku. Na fasadzie zachowano reliéf zlatého lva. Lokal zniknął okolo roku 2000. - Zaczął się wtedy oddalać dalej a dalej od swego domu, aż przytoczył się do Czarnego browaru na Placu Karola - przeczytamy w książce. W powieści wymieniany jest także Hostinec U Vejvodů w centrmu Pragi, gdzie zachodził Hašek. Lokal nie tylko istnieje niemal niezmieniony do dzisiaj ale również poszerzył się o dodatkowe pomieszczenia. Restauracja "U Vejvodů" znajduje się w historycznym centrum , przy ulicy Jilská 4. Słynie nie tylko ze swojej typowej czeskiej atmosfery w stylu staroczeskiej piwiarni, ale także z doskonałej jakości piwa lanego z Pilzna. Budynek pochodzi z XVII wieku.
Autor "Dobrego żołnierza Szwejka" często odwiedzał restauracje Demínka na Winohradach. Ta tradycyjna czeska restauracja działą do dzisiaj i niewiele się zmieniła. Demínka została założona już w 1886 roku. Przestronna sala z wysokimi sufitami; secesyjne stiuki, które na nich widać, są objęte ochroną zabytków. Zachowane zdobienia dzisiejszego salonu pozwalają również przekonać się, że ta przestrzeń w przeszłości służyła jako sala do gry w szachy, bilard i karty. W Demínce w XIX wieku zostały podpisane akty założycielskie Sparty Praga. Przeglądanie listy wybitnych stałych bywalców restauracji jest jak kartkowanie słownika najsłynniejszych postaci czeskiej sztuki. Poza Jaroslavem Haškiem stałymi bywalcami byli Fráňa Šrámek, Stanislav Kostka Neumann, Jiří Mahen, František Gellner czy Rudolf Těsnohlídek. Po pierwszej wojnie światowej do regularnych gości należeli Karel i Josef Čapek, František Langer czy aktorzy pobliskiego Teatru Vinohrad. W mrocznych czasach komunizmu Demínka stała się schronieniem dla zakazanych artystów, takich jak słynni dysydenci Vlasta Chramostová i Stanislav Milota. Wiele znanych osobistości można spotkać wśród gości Demínki także dzisiaj.
Kilka kroków od Deminki znajdowała się gospoda U Zlatého litru. Jednak lokal nie przetrwał obecnie działą tam poetycki bar Balbína, który został założony w 2000 roku. Historia lokalu przy ulicy Balbínova 6 jest jest mocno związana z Haškiem. To właśnie tu narodziła się myśl założenia partii, która odpowiadałaby spojrzeniu młodych artystów na świat. I tak w 1911 roku powstała Strana mírného pokroku v mezích zákona. W U Zlatého litru na ścianach znajdowała się mała galeria obrazów. Każdy stały gość miał tu swój portret.
Kolejnym adresem jest restauracja U Špirków na ulicy Kožná 12. Lokal działa już od roku 1870. W latach 2004-2006 przeprowadzona rekonstrukcja pozwoliła przywrócić piękno oryginalnych wnętrz, w tym atmosferę końca XIX wieku. Przestrzeń dominują nie tylko unikalne dzieła sztuki, wielkie ręcznie kute zegary. Niepowtarzalną atmosferę restauracji dopełniają repliki czterech unikalnych urządzeń słynnych alchemików z czasów cesarza Rudolfa II. Wyjątkowość restauracji podkreślają pierwsze i jedyne wewnętrzne zegary słoneczne na świecie.
Café Montmartre przy ul. Řetězová 224/7, należało do najbardziej ulubionych lokali pisarza. Mówi się, że bywał tu częściej niż w domu. No cóż, zważywszy, że wypijał dziennie 30 piw...jest to prawdopodobne. Lokal powstał w 1912 roku a jego właściciel, kabareciarz Josef Waltner chciał stworzyć loakal jakie znał z Paryża, stąd nazwa i czerwona fasada z zewnątrz. Zbierała się tam artystyczna śmietanka towarzyska Pragi. Nieraz Haškovi odmawiano wstępu ze względów na wcześniejsze wybryki. Chętnie zachodził tutaj i Franz Kafka. Dzisiaj starsza kawiarnia z pianinem.
Karczma U Słowiańskiej Lipy jest prawdopodobnie najstarszą karczmą na Žižkovie, dzielnicy gdzie Hašek przez pewien etap życia zamieszkiwał. Historia lokalu sięga co najmniej XIX wieku.
Wnętrze zachowuje atmosferę starej Pragi, gdzie spotykali bywalcy, artyści i przechodnie. Serwowane jest jedzenie czeskiej kuchni, także specjalności żižkovskie, takie jak Žižkovská fanka czy Deska starého Žižky.
