16/08/2026
Wazon „Pień”, zaprojektowany w 1960 roku przez Danutę Duszniak, należy do ciekawszych przykładów polskiego wzornictwa ceramicznego z okresu PRL. Powstał w czasie, kiedy w Polsce coraz większą uwagę zaczęto zwracać na projektowanie przedmiotów codziennego użytku. Ceramika miała być funkcjonalna, dostępna dla szerszego odbiorcy, ale jednocześnie odpowiadać zmieniającym się upodobaniom estetycznym.
Danuta Duszniak była jedną z ważniejszych postaci polskiego wzornictwa przemysłowego. Urodziła się w 1926 roku we Lwowie, a w 1953 roku ukończyła Wydział Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Związała się później z Instytutem Wzornictwa Przemysłowego, gdzie zajmowała się przede wszystkim ceramiką. Jej praca przypadała na okres szczególnie interesujący dla polskiego designu. Lata 50. i 60. przyniosły odejście od ciężkich, dekoracyjnych form na rzecz prostszych, bardziej nowoczesnych projektów.
Duszniak współpracowała z najważniejszymi polskimi zakładami ceramicznymi, między innymi z Ćmielowem, Chodzieżą, Wałbrzychem, Tułowicami i Zakładami Porcelany „Karolina”. Projektowała wazony, serwisy, popielniczki, bombonierki oraz inne przedmioty przeznaczone do użytku domowego i gastronomicznego. W jej projektach często pojawiały się inspiracje naturą oraz rzeźbiarskie potraktowanie formy.
Wazon „Pień” dobrze pokazuje te zainteresowania. Już sama nazwa wskazuje na źródło inspiracji. Forma przypomina fragment drzewa, a jej nieregularność sprawia, że wazon bardziej przypomina małą rzeźbę niż typowe naczynie. Jednocześnie nie był to projekt przeznaczony wyłącznie do oglądania. Powstał z myślą o produkcji przemysłowej, dlatego jego kształt musiał uwzględniać możliwości technologiczne zakładu.
Warto zwrócić uwagę również na miejsce powstania tego typu przedmiotów. Zakłady porcelany i porcelitu w Ćmielowie i Chodzieży należały do najważniejszych ośrodków polskiej produkcji ceramicznej. To właśnie współpraca fabryk z projektantami pozwoliła wprowadzać do masowej produkcji wzory, które wcześniej kojarzono przede wszystkim ze sztuką użytkową.
Po więcej ciekawostek i projektów zapraszam na Długą 45. Do zobaczenia!
