02/07/2025
[Sự khác biệt khả năng tập trung học tập theo độ tuổi]
Chủ đề này mình đã có dịp thảo luận cùng các thầy cô trong buổi Teacher Meeting vừa rồi, nay chia sẻ lại để mọi người cùng tham khảo và tiếp tục trao đổi thêm ạ.
Theo nghiên cứu, càng nhỏ tuổi thì khả năng tập trung của học sinh càng ngắn, đây là yếu tố mang tính sinh học.
- Trẻ từ 6–7 tuổi chỉ có thể tập trung khoảng 15–20 phút mỗi lần, và thời gian này sẽ tăng dần theo độ tuổi. Khi trưởng thành, chúng ta thậm chí có thể tập trung hàng giờ đồng hồ. Tuy nhiên, điều đáng báo động hiện nay là sự tập trung của người lớn cũng đang giảm dần, phần lớn do ảnh hưởng từ mạng xã hội.
Điều này có nghĩa là:
- Không thể kỳ vọng một học sinh lớp 1, lớp 2, đang ở độ tuổi tò mò, năng động, yêu thích khám phá... ngồi học hàng giờ đồng hồ chỉ với mong muốn các con “học càng nhiều càng tốt”. Điều đó sẽ dễ khiến trẻ bị quá tải, chán nản, mất hứng thú, thậm chí có xu hướng phản kháng và "bỏ cuộc" với việc học ngôn ngữ.
- Ngược lại, với học sinh lớn hơn, ở độ tuổi này, các con đã hình thành tính cách cá nhân, không thể nào mong chờ các con sẽ phải năng động như trước. Và có quá nhiều hoạt động games trong lớp học. Thêm nữa, đối với HS nền tảng chưa tốt, học sinh dễ rơi vào tình trạng phân tích quá nhiều trước khi nói, sợ sai, ngại thể hiện do tính cách đã rõ ràng hơn, và bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố bên ngoài như áp lực học tập, thi cử, kỳ vọng từ gia đình, ...
Vậy giáo viên nên ứng dụng những hiểu biết này trong giảng dạy như thế nào?
✅ Với học sinh nhỏ tuổi (tiểu học):
Mục tiêu quan trọng nhất là nuôi dưỡng sự tự tin, sự yêu thích môn học, chứ không đặt nặng kiến thức ngay từ đầu, ưu tiên nghe/ nói/ nhớ từ...
Cần xác định giai đoạn trẻ tập trung nhất, để dạy kiến thức mới. Sau mỗi hoạt động tập trung nên tận dụng 5–10 phút với trò chơi, âm nhạc hoặc hoạt động nhẹ nhàng có liên quan đến bài học. Đây là lúc trẻ được phát huy "đặc điểm độ tuổi" mà vẫn duy trì kết nối với nội dung học.
✅ Với học sinh lớn tuổi (THCS – THPT):
Giáo viên cần tôn trọng cá tính đang và đã hình thành của HS, điều chỉnh cách tiếp cận theo hướng hệ thống hóa kiến thức, rõ mục tiêu, rõ ý nghĩa.
Tạo cảm giác đồng hành, hướng đến việc giúp học sinh hiểu rõ “vì sao mình cần học” và gắn bài học với định hướng tương lai.
Hy vọng chia sẻ trên sẽ giúp PH thấu hiểu cách tiếp cận dạy học của thầy cô ạ. Nếu thầy cô hay PH có thêm ý tưởng hay trải nghiệm, rất mong được nghe chia sẻ thêm ạ 😄
Ms Haley Trinh English