26/11/2021
[...]
Hà Nội còn nhiều những căn nhà biệt thự như này, hầu hết được tiếp quản giai đoạn sau giải phóng. Kiến trúc thời đó rất đẹp, ngắm có nét Đông Tây kết hợp, thấy được cái cao ráo, cũng cảm được cái mộc mạc, thanh tao.
Nhà biệt thư xưa vốn sơn ve vàng, cửa sổ đều hướng ra phố, khoảng lùi tạo thành góc sân nhỏ. Cổng đóng có khoá, ai tới phải gọi cửa, sau thì nhiều nhà lắp thêm chuông điện cho tiện thông báo vô trong. Cửa cao rồi tới trần cao, vậy nên nhà luôn mát mẻ, thoáng khí, dành cho tầng lớp trí thức, tư sản xưa ngụ lại. Có nơi dụng làm cơ quan rồi chuyển đổi thành nhà cũng không hiếm. Đường nét cơ bản nhưng rõ ràng, vuông tròn bán nguyệt đâu ra đó nên cái nhà tự dưng dễ gọi, dễ nhớ, dễ nhận. Tường bao thường không quá cao, lam thưa nên trong ngoài dễ thấy. Có nhà thường trồng hoặc đặt nhiều chậu cây dọc tường, cây lớn lên khiến màu xanh dần che mắt người đi đường nếu muốn ngó vô trong.
Đã từng có dạo ghé thăm nhiều căn biệt thự cũ, thích nhất là những mái che cửa sổ, như hàng lông mi trên đôi mắt. Tỷ lệ đẹp, thò ra không quá phô trương, nhiều khi chỉ để định hình một chỗ che mưa nắng.
Giờ ở Hà Nội, biệt thự đẹp và nguyên bản, ít bị can thiệp vào lớp vỏ hay kết cấu như căn biệt thự này trên đường Tô Hiến Thành rất hiếm. Đời sống độ nhật dễ khiến con người ta cơi nới, đè nặng, núi vai những mái nhà xưa. Khoảng sân sau này thường đem cho mấy đơn vị thương mại thuê lại làm showroom nhếch nhác, rồi cục nóng điều hoà cũng đua nhau nở rộ trên tường. Hay nát nhất là mấy nhà hàng thuê lại, người tới sau không biết sửa chữa, cứ thế làm tan nát căn nhà đẹp. Tiếc lắm thay...
Nhiều khi đi trên phố, tình cờ nhìn một góc nhà xưa, không có bóng dáng con người hay xe cộ dọc ngang như góc phố này, tự dưng thấy lại Hà Nội những năm trước 2000, thời mà nhạc sĩ Trần Tiến còn hát và tả về Hà Nội sau này đẹp lắm...tiếc rằng, đó chỉ là ước mơ của người nhạc sĩ tài hoa.
-
Bài & Ảnh: Hiếu Trung Trần
www.notes.vn