25/06/2020
Rất hay và có ý nghĩa
Trải nghiệm của một cựu du học sinh Mỹ
Có người nói nghỉ dịch lâu quá dẫn đến bạo loạn, nhưng tôi lại thấy COVID-19 đã thức tỉnh nhiều người rằng hệ thống xã hội hiện tại ở Mỹ không hiệu quả hay bình đẳng. Có lẽ COVID-19 góp phần giúp phong trào Black Lives Matter (BLM) đấu tranh đòi nhân quyền cho người da đen ở Mỹ diễn ra ở quy mô lớn như hiện nay. Đối với tôi, kỳ đại dich này giúp tôi nhận ra tầm quan trọng của việc cộng đồng châu Á cùng sánh vai với các cộng đồng người da màu khác để xóa bỏ nạn phân biệt chủng tộc ở Bắc Mỹ.
Cuối tháng 3, khi đại dịch bùng phát tại Mỹ và Canada, tôi đọc được hàng loạt tin về việc cộng đồng châu Á ở đây bị tấn công và kỳ thị. Lúc này, nhiều người bạn của tôi là người da đen, Latinx, Hispanic, người bản địa (Indigenous) đã lên tiếng bảo vệ cộng đồng châu Á. Điều này khiến tôi tự hỏi: phần lớn cộng đồng châu Á ở đâu khi những cộng đồng khác bị phân biệt đối xử? Dù ở Việt Nam hay qua Mỹ, rất nhiều bố mẹ, ông bà vẫn dặn con cháu phải “nghe lời”, “không phải việc của mình đừng chen vào”. Chúng ta có thể tuân theo các luật pháp bất công được bao lâu khi chúng được tạo ra để bảo vệ “đặc quyền da trắng”? Chúng ta có thể đứng nhìn người da màu khác bị áp bức bao lâu khi bản thân cũng là nạn nhân của hình thức phân biệt chủng tộc có hệ thống?
Tôi nhận ra, là một sinh viên ngành Nghiên Cứu Hòa Bình và Xung Đột, tôi thường tham gia các dự án thúc đẩy bình đẳng xã hội thế nhưng lại chưa bao giờ dành thời gian để hỗ trợ cộng đồng Việt Nam tăng thêm kiến thức và hiểu biết về vấn đề này. Trong vài tháng qua, tôi tập trung nghiên cứu về lịch sử nô lệ và các chiến dịch tàn sát và đồng hóa người bản địa ở Bắc Mỹ. Khi các cuộc biểu tình BLM nổ ra, tôi tham gia dự án dịch thuật hỗ trợ du học sinh châu Á và Việt Kiều nói chuyện với gia đình về hình thức phân biệt chủng tộc có hệ thống và phong trào BLM. Tôi thường xuyên gọi điện cho bố mẹ để bàn luận. Bố tôi là công an đã về hưu nhưng ủng hộ tôi lên tiếng về việc cảnh sát Mỹ giết George Floyd và nhiều người da đen vô tội khác. Bình thường tôi không hứng thú nghe bố kể về ngành công an, nhưng lần này tôi đã lắng nghe bố dạy về đạo đức và trách nhiệm của những người làm công an.
Trong thời gian vừa qua, điều quan trọng nhất mà tôi học được chính là thay vì mong muốn “trở lại” cuộc sống trước khi dịch, tôi tập trung vào một tương lai đổi mới, một xã hội bình đẳng hơn. Tôi mong cộng đồng châu Á ở Bắc Mỹ sẽ cùng chung tay xóa bỏ nạn phân biệt chủng tộc bởi vì “việc thừa nhận phẩm giá bẩm sinh và quyền bình đẳng bất khả chuyển nhượng của tất cả phần tử trong đại gia đình nhân loại là nền tảng của tự do, công lý và hoà bình thế giới” (trích lời mở đầu Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền của Liên Hợp Quốc).
Tác giả: Đồng Bích Hà
