30/03/2026
Sản phẩm chủ đạo trong BST 12 Nàng Hoa là búp bê vải, nên trước khi giới thiệu nhóm sản phẩm cuối, shốp sơ lược chút về lịch sử búp bê nhen :
" Có nguồn gốc từ tiếng Latin puppa hay pupa có nghĩa là “ngực, vú mẹ”, trong đời sống thường ngày, từ búp bê được mở rộng gắn liền với tình mẫu tử, với mối quan hệ giữa thế giới người lớn và trẻ nhỏ. Búp bê thường có hình dáng một bé gái, cô gái trẻ, hay là một vũ công đường phố, binh sĩ, diễn viên.
Các nhà khảo cổ xếp búp bê như một loại đồ chơi nổi tiếng đầu tiên. Người ta đã tìm thấy nhiều tượng nhỏ trong các ngôi mộ cổ của trẻ em Ai Cập từ thế kỷ 20 trước Công nguyên. Những tượng này được làm từ đất nung, gỗ, xương, sáp, ngà voi hoặc ngọc. Các tượng nhỏ cử động được cánh tay và chân, đầu gối xuất hiện từ ngay từ thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên.
Loại đồ chơi này sau đó nhanh chóng được phổ biến khắp lưu vực Địa Trung Hải nhờ những người buôn đồ gốm. Trung Quốc là một trong những nơi đầu tiên sản xuất búp bê bằng gốm sứ. Ở Hy Lạp cổ đại cũng có các thợ thủ công làm búp bê để cúng tế, nhưng cũng chấp nhận chế tạo búp bê để chơi nếu có yêu cầu. Thường các con búp bê này cao từ 20-25 cm. Một vài búp bê từ thế kỷ 13 còn tồn tại đến ngày nay. Đó là những tượng nhỏ bằng đất nung hình quý bà và kỵ sĩ.
Thế kỷ 16 bắt đầu xuất hiện những búp bê được sản xuất dành riêng cho con nhà quý tộc, bằng gỗ và vải. Đến thế kỷ 17, 18 đã xuất hiện nhiều loại búp bê tinh xảo hơn với mắt xanh, tóc có màu. Vật liệu cũng phong phú hơn như sáp, giấy bồi hoặc sáp trộn giấy. Cũng từ thế kỷ 18, xuất hiện thêm một số nhà sản xuất búp bê, nhiều nhất là ở Pháp và Ý, khiến thị trường búp bê nhờ đó thêm đa dạng.
Đến thế kỷ 19, công nghiệp sản xuất búp bê thay thế công việc của các thợ thủ công. Các nhà sản xuất lớn của thời kỳ này là Jumeau, Gaultier, Fleischmann, Schmitt…Búp bê ngày càng trông giống thật hơn nhờ cổ thẳng, các chi mềm, tóc, mắt nhiều màu, đầu bằng sứ.
Dần dần, người ta nghĩ đến chuyện “tắm rửa” cho búp bê, mở đầu cho thời kỳ sau này của các búp bê bằng cao su, nhựa dẻo. Tóc của búp bê giúp người ta biết được nó được sản xuất ở thời điểm nào vì kiểu tóc phản ánh xu hướng thời trang vào thời điểm búp bê ra đời.
Búp bê Nga hay còn gọi là Matrioshka đặc biệt ở chỗ là loại búp bê gỗ gồm nhiều con lồng vào nhau, có khi lên tới hơn chục con. Thể loại búp bê Nga ra đời từ thế kỷ 19 này xuất phát từ Nhật Bản, lấy cảm hứng từ hình ảnh tưởng tượng của thần Fukuruma. Một số búp bê của Pháp cạnh tranh với búp bê Barbie của Mỹ là Cathie, Bella, Mily, Gégé, Corolle…
Tại Việt Nam:
Trước năm 1975: Búp bê vải được phát triển, đặc biệt tại Sài Gòn với các lớp học làm búp bê vải thủ công.
https://nguoidothi.net.vn/bup-be-van-hoa-va-cac-san-pham-bup-be-o-sai-gon-hon-nua-the-ky-truoc-35591.html
Thập niên 1970-1980: Nghệ thuật làm búp bê vải bùng nổ, nổi tiếng với các tác phẩm búp bê mặc áo dài, áo tứ thân tại các triển lãm, tuy nhiên đã mai một vào thập niên 1980.
Hiện nay: Có các nỗ lực phục hồi búp bê vải thủ công mang đậm nét văn hóa Việt Nam (như búp bê áo dài) phục vụ nhu cầu lưu niệm.
Đặc điểm: Búp bê vải thường được làm từ vải bông, nhồi bông, vải vụn, được may tay hoặc máy, mang nét mộc mạc và gần gũi. "
(Bài viết được tổng hợp từ Sài Gòn Giải Phóng Online và một số trang khác)
Cảm ơn đã theo dõi và ủng hộ.
